Podpis elektroniczny
Interesuje mnie instytucja podpisu elektronicznego. Czy posługiwanie się nim jest bezpieczne, jakie skutki prawne wywiera użycie podpisu elektronicznego oraz kiedy będzie można składać elektroniczne dokumenty w polskich urzędach?
Pojawienie siÄ™ nowych technologii, rozwój internetu oraz konieczność zapewnienia bezpieczeÅ„stwa obrotu elektronicznego (e-commerce) zmusiÅ‚y polskie wÅ‚adze do prawnej regulacji zasad używania podpisu elektronicznego jako sposobu skÅ‚adania oÅ›wiadczenia woli. Ustawowa definicja okreÅ›la podpis elektroniczny jako dane w postaci elektronicznej, które sÅ‚użą do identyfikacji osoby go skÅ‚adajÄ…cej, zaÅ› przez bezpieczny podpis elektroniczny rozumie taki jego rodzaj, który zostaje sporzÄ…dzony przy pomocy specjalnych urzÄ…dzeÅ„, a późniejsza zmiana danych nim opatrzonych jest rozpoznawalna. O bezpieczeÅ„stwie takiego podpisu wydanego przez uprawnionÄ… do tego instytucjÄ™ stanowi kwalifikowany certyfikat (tzw. klucz publiczny), dziÄ™ki któremu można okreÅ›lić tożsamość osoby skÅ‚adajÄ…cej podpis, pod warunkiem, że podpis zostaÅ‚ zÅ‚ożony w terminie jego ważnoÅ›ci. Podrobienie bÄ…dź nieuprawnione użycie cudzego podpisu elektronicznego podlega karze pozbawienia wolnoÅ›ci do lat 3, zaÅ› za ujawnienie tajemnicy zwiÄ…zanej z usÅ‚ugami certyfikacyjnymi grozi kara grzywny do 1 mln zÅ‚otych.
JeÅ›li chodzi o skutki prawne zÅ‚ożenia bezpiecznego podpisu elektronicznego opatrzony prawidÅ‚owym certyfikatem to prawo zrównuje je ze zÅ‚ożeniem podpisu wÅ‚asnorÄ™cznego i wprowadza generalnÄ… zasadÄ™, iż oÅ›wiadczenie opatrzone takim podpisem równoważne jest zachowaniu formy pisemnej (art. 78 par. 2 kodeksu cywilnego). Oznacza to, że dokument elektroniczny (np. umowa, wezwanie, itp.) opatrzony bezpiecznym e-signature wywiera skutki prawne identyczne do podpisanego osobiÅ›cie dokumentu papierowego. Natomiast wszelkiego rodzaju „klikane” znaczniki obecne np. na stronach www jak i podpis zÅ‚ożony w treÅ›ci emaila jest na gruncie ustawy „zwykÅ‚ym” podpisem elektronicznym, którego zÅ‚ożenie nie pociÄ…ga za sobÄ… skutków okreÅ›lonych ustawÄ…. Warto też mieć na uwadze przepis art. 61 par. 2 k.c. w brzmieniu obowiÄ…zujÄ…cym od 25 wrzeÅ›nia 2003 r., w myÅ›l którego oÅ›wiadczenie woli wyrażone w postaci elektronicznej jest zÅ‚ożone innej osobie z chwilÄ…, gdy wprowadzono je do Å›rodka komunikacji elektronicznej w taki sposób, żeby osoba ta mogÅ‚a zapoznać siÄ™ z jego treÅ›ciÄ….
Chociaż wizja nowoczesnego spoÅ‚eczeÅ„stwa przyszÅ‚oÅ›ci jest kuszÄ…ca, nie wydaje siÄ™, żeby elektroniczne formy kontaktu z administracjÄ… paÅ„stwowÄ… (deklaracje podatkowe, gÅ‚osowanie, skÅ‚adanie wniosków do urzÄ™dów czy sÄ…dów) stanowiÅ‚y nieodległą przyszÅ‚ość. Wprawdzie od 2000 r. istnieje w kodeksie postÄ™powania cywilnego przepis (art. 125 par. 4) nakazujÄ…cy Ministrowi SprawiedliwoÅ›ci okreÅ›lenie zasad użycia technologii informatycznych w postÄ™powaniu sÄ…dowym, jednak po dziÅ› dzieÅ„ przepis ten pozostaje caÅ‚kowicie martwy. ZaÅ› sam podpis elektroniczny do wiÄ™kszego spopularyzowania wymaga zmniejszenia kosztów jego wyrobienia.


